Je hebt net je nieuwe gratis weggever af. Een e-book, een werkblad, een mini-cursus, iets om e-mailadressen mee binnen te halen. En als je bent zoals zowat iedereen op dit moment, heb je AI laten meehelpen. De tekst, de plaatjes, de opzet. Scheelt een hoop tijd, en daar is niks mis mee.
En nu twijfel je of er een “gemaakt met AI”-label op moet. Want dat hoor je overal. De AI Act komt eraan, label alles, anders boete. Hele tijdlijnen op LinkedIn, compleet met waarschuwende emoji’s.
Even ademhalen. In de meeste gevallen hoeft dat helemaal niet. En het ding waar je je bij een gratis weggever wél druk om zou moeten maken, daar heeft bijna niemand het over. Dus laten we de boel uit elkaar trekken.
Inhoudsopgave
Je weggever is geen journalistiek, en dat scheelt je het label
De labelplicht voor AI-tekst klinkt veel breder dan hij is. Hij geldt alleen voor tekst die je publiceert om het publiek te informeren over zaken van algemeen belang. Dat is een juridisch begrip, geen marketingterm. Het gaat over politiek, maatschappij, wetenschap, volksgezondheid, dat soort onderwerpen met bredere maatschappelijke lading.
Jouw gratis e-book over salespagina’s? Je template voor een contentkalender? Je mini-cursus over e-mailmarketing? Dat is commerciële, educatieve content. Geen algemeen belang. Daar hoeft dus geen label op, hoe je ‘m ook in elkaar hebt gezet.
Waar het wél kan gaan schuren, is als je weggever over een zwaarder onderwerp gaat. Een freebie over burn-out, over je geld beleggen, over een gezondheidskwestie, over een maatschappelijk debat. Dat soort content kruipt richting “algemeen belang”, en dan komt die plicht in beeld. Let op: dat hangt aan je onderwerp, niet aan het formaat. Een e-book is geen e-book in de ogen van de wet, het is de inhoud die telt.
En zelfs in dat grijze gebied is er een achterdeur. Heeft een mens de tekst nagekeken en draagt die persoon de verantwoordelijkheid voor de publicatie, dan vervalt de plicht. Jij zet jouw naam eronder. Jij bent die persoon. Komt nog bij dat dit over tekst gaat die dóór AI is gemaakt. Schrijf je het zelf en gebruik je AI om te brainstormen, te structureren of een kromme zin recht te trekken, dan is het jouw tekst met een hulpje erbij. Wie z’n hele weggever blind door een model laat uitpoepen en zonder lezen publiceert, zit in een andere categorie. Waarom dat sowieso een slecht plan is, schreef ik al in Waarom Google je AI-content negeert.
Je PDF kletst niet terug
Dan de regel over AI die zich als mens voordoet. Die geldt voor systemen die rechtstreeks met mensen praten. Een chatbot, een AI-assistent, iets dat antwoord geeft op wat je intikt.
Een PDF geeft geen antwoord. Een werkblad geeft geen antwoord. Een opgenomen videoles geeft geen antwoord. Dat zijn geen interactieve AI-systemen, dus daar valt niets te melden. De enige uitzondering is als je een échte AI-bot of een slimme, pratende quiz ín je weggever bouwt die met je lezer in gesprek gaat. Doe je dat niet, en de meeste mensen doen dat niet, dan ben je hier klaar.
Die nep blije klant-foto is het enige dat je echt moet melden
Hier zit het stukje dat je soms wél raakt. Gebruik je AI om fotorealistische beelden te maken van echt-lijkende mensen, plekken of situaties, dan moet je erbij zetten dat het AI is. Die gegenereerde foto van “een tevreden klant met jouw product”, die eruitziet als een echte foto maar het niet is: melden.
Illustraties, iconen, abstracte vormen, overduidelijk verzonnen beeld: geen probleem. Een getekende mascotte ziet niemand aan voor een echte foto. Het gaat om het verschil tussen “dit doet alsof het echt is” en “dit is zichtbaar gemaakt”. Het eerste meld je, het tweede niet. Voor de meeste weggevers, die het met wat iconen en een strakke lay-out doen, is dit dus een non-issue. Werk je met AI-foto’s van nepmensen, dan zet je er een regeltje bij. Klaar.
De wet die je weggever wél te grazen neemt heet AVG
En nu het deel waar bijna niemand het over heeft, terwijl het het enige is dat vandaag al keihard geldt. Een gratis weggever bestaat met één doel: een e-mailadres binnenhalen in ruil voor de download. Dat opt-in-moment is het verwerken van persoonsgegevens. En de AVG kijkt daar al sinds 2018 op mee, lang voordat iemand het woord AI Act in de mond nam.
Dat betekent een privacyverklaring die klopt, een geldige grondslag om dat adres te mailen (toestemming voor je nieuwsbrief, netjes gevraagd, niet stiekem vooraf aangevinkt), en duidelijkheid over wat je met dat adres doet en hoe lang je het bewaart. Geen toekomstmuziek, gewoon de regels van nu. En anders dan de AI Act heeft de AVG al een handhavingsgeschiedenis met boetes die echt pijn doen.
Staan je privacyverklaring en de rest van je verplichte gegevens nog niet op orde? Dan heb je een groter gat dan welk AI-label dan ook. De volledige lijst zette ik op een rij in wat er verplicht op je website moet staan.
De ironie wil
Zie je het? De mensen die in paniek een “gemaakt met AI”-stickertje op hun funnel-e-book plakken, maken zich druk om iets dat de wet niet eens van ze vraagt. En de mensen die hun hele weggever blind door AI laten schrijven denken dat ze veilig zitten, terwijl juist zij in het grijze gebied belanden zodra hun onderwerp wat zwaarder weegt.
Het label op je gratis weggever is in de meeste gevallen theater. Het e-mailadres dat je ervoor terugkrijgt is de echte verantwoordelijkheid. Regel dat eerst, en maak je daarna pas druk over de rest.
